ಅಧ್ಯಾಯ - ೦೫ [05]

 
श्रीमद्भगवद्गीता
ಶ್ರೀಮದ್ಭಗವದ್ಗೀತಾ
पञ्चमोऽध्यायः
ಪಂಚಮೊಧ್ಯಾಯಹಃ
कर्मसंन्यासयोगः
ಕರ್ಮಸನ್ಯಾಸಯೊಗಃ

05-01
अर्जुन  उवाच
संन्यासं कर्मणां कृष्ण   पुनर्योगं च शंससि ।
यच्छ्रेय एतयोरेकं   तन्मे ब्रूहि सुनिश्चितम् ॥ ५-१
ಅರ್ಜುನ ಉವಾಚ
ಸಂನ್ಯಾಸಂ ಕರ್ಮಣಾಂ ಕೃಷ್ಣ   ಪುನರ್ಯೋಗಂ ಚ ಶಂಸಸಿ
ಯಚ್ಛ್ರೇಯ ಏತಯೋರೇಕಂ   ತನ್ಮೇ ಬ್ರೂಹಿ ಸುನಿಶ್ಚಿತಮ್ 5.1
 
05-02
श्रीभगवानुवाच
संन्यासः कर्मयोगश्च   निःश्रेयसकरावुभौ ।
तयोस्तु कर्मसंन्यासात्   कर्मयोगो विशिष्यते ॥ ५-२
ಶ್ರೀ ಭಗವಾನುವಾಚ 
ಸಂನ್ಯಾಸಃ ಕರ್ಮಯೋಗಶ್ಚ   ನಿಃಶ್ರೇಯಸಕರಾವುಭೌ
ತಯೋಸ್ತು ಕರ್ಮಸಂನ್ಯಾಸಾತ್   ಕರ್ಮಯೋಗೋ ವಿಶಿಷ್ಯತೇ 5.2
 
05-03
ज्ञेयः स नित्यसंन्यासी   यो न द्वेष्टि न काङ्क्षति ।
निर्द्वन्द्वो हि महाबाहो   सुखं बन्धात्प्रमुच्यते ॥ ५-३
ಜ್ಞೇಯಃ ಸ ನಿತ್ಯಸಂನ್ಯಾಸೀ    ಯೋ ನ ದ್ವೇಷ್ಟಿ ನ ಕಾಙ್ಕ್ಷತಿ
ನಿರ್ದ್ವನ್ದ್ವೋ ಹಿ ಮಹಾಬಾಹೋ    ಸುಖಂ ಬನ್ಧಾತ್ಪ್ರಮುಚ್ಯತೇ 5.3
 
05-04
सांख्ययोगौ पृथग्बालाः   प्रवदन्ति न पण्डिताः ।
एकमप्यास्थितः सम्यक्   उभयोर्विन्दते फलम् ॥ ५-४
ಸಾಂಖ್ಯಯೋಗೌ ಪೃಥಗ್ಬಾಲಾಃ    ಪ್ರವದನ್ತಿ ನ ಪಣ್ಡಿತಾಃ
ಏಕಮಪ್ಯಾಸ್ಥಿತಃ ಸಮ್ಯಕ್   ಉಭಯೋರ್ವಿನ್ದತೇ ಫಲಮ್ 5.4
 
05-05
यत्सांख्यैः प्राप्यते स्थानं   तद्योगैरपि गम्यते ।
एकं सांख्यं च योगं च   यः पश्यति स पश्यति ॥ ५-५
ಯತ್ಸಾಂಖ್ಯೈಃ ಪ್ರಾಪ್ಯತೇ ಸ್ಥಾನಂ    ತದ್ಯೋಗೈರಪಿ ಗಮ್ಯತೇ
ಏಕಂ ಸಾಂಖ್ಯಂ ಚ ಯೋಗಂ ಚ    ಯಃ ಪಶ್ಯತಿ ಸ ಪಶ್ಯತಿ 5.5
 
05-06
संन्यासस्तु महाबाहो   दुःखमाप्तुमयोगतः ।
योगयुक्तो मुनिर्ब्रह्म   नचिरेणाधिगच्छति ॥ ५-६
ಸಂನ್ಯಾಸಸ್ತು ಮಹಾಬಾಹೋ    ದುಃಖಮಾಪ್ತುಮಯೋಗತಃ
ಯೋಗಯುಕ್ತೋ ಮುನಿರ್ಬ್ರಹ್ಮ    ನಚಿರೇಣಾಧಿಗಚ್ಛತಿ 5.6
 
05-07
योगयुक्तो विशुद्धात्मा   विजितात्मा जितेन्द्रियः ।
सर्वभूतात्मभूतात्मा   कुर्वन्नपि न लिप्यते ॥ ५-७
ಯೋಗಯುಕ್ತೋ ವಿಶುದ್ಧಾತ್ಮಾ    ವಿಜಿತಾತ್ಮಾ ಜಿತೇನ್ದ್ರಿಯಃ
ಸರ್ವಭೂತಾತ್ಮಭೂತಾತ್ಮಾ    ಕುರ್ವನ್ನಪಿ ನ ಲಿಪ್ಯತೇ 5.7
 
05-08
नैव किंचित्करोमीति   युक्तो मन्येत तत्त्ववित् ।
पश्यन् श्रृणवन्स्पृशञ्जिघ्रन्   अश्नन्गच्छन्स्वपन् श्वसन् ॥ ५-८
ನೈವ ಕಿಂಚಿತ್ಕರೋಮೀತಿ    ಯುಕ್ತೋ ಮನ್ಯೇತ ತತ್ತ್ವವಿತ್
ಪಶ್ಯನ್ ಶ್ರೃಣವನ್ಸ್ಪೃಶಞ್ಜಿಘ್ರನ್   ಅಶ್ನನ್ಗಚ್ಛನ್ಸ್ವಪನ್ ಶ್ವಸನ್ 5.8
 
05-09
प्रलपन्विसृजन्गृह्णन्   उन्मिषन्निमिषन्नपि ।
इन्द्रियाणीन्द्रियार्थेषु   वर्तन्त इति धारयन् ॥ ५-९
ಪ್ರಲಪನ್ವಿಸೃಜನ್ಗೃಹ್ಣನ್   ಉನ್ಮಿಷನ್ನಿಮಿಷನ್ನಪಿ
ಇನ್ದ್ರಿಯಾಣೀನ್ದ್ರಿಯಾರ್ಥೇಷು    ವರ್ತನ್ತ ಇತಿ ಧಾರಯನ್ 5.9
 
05-10
ब्रह्मण्याधाय कर्माणि   सङ्गं त्यक्त्वा करोति यः ।
लिप्यते न स पापेन   पद्मपत्रमिवाम्भसा  ॥ ५-१०
ಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಾಧಾಯ ಕರ್ಮಾಣಿ    ಸಙ್ಗಂ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಕರೋತಿ ಯಃ
ಲಿಪ್ಯತೇ ನ ಸ ಪಾಪೇನ    ಪದ್ಮಪತ್ರಮಿವಾಮ್ಭಸಾ 5.10

05-11
कायेन मनसा बुद्ध्या   केवलैरिन्द्रियैरपि ।
योगिनः कर्म कुर्वन्ति   सङ्गं त्यक्त्वाऽत्मशुद्धये ॥ ५-११
ಕಾಯೇನ ಮನಸಾ ಬುದ್ಧ್ಯಾ    ಕೇವಲೈರಿನ್ದ್ರಿಯೈರಪಿ
ಯೋಗಿನಃ ಕರ್ಮ ಕುರ್ವನ್ತಿ   ಸಙ್ಗಂ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾತ್ಮಶುದ್ಧಯೇ 5.11
 
05-12
युक्तः कर्मफलं त्यक्त्वा   शान्तिमाप्नोति नैष्ठिकीम् ।
अयुक्तः कामकारेण   फले सक्तो निबध्यते ॥ ५-१२
ಯುಕ್ತಃ ಕರ್ಮಫಲಂ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ    ಶಾನ್ತಿಮಾಪ್ನೋತಿ ನೈಷ್ಠಿಕೀಮ್
ಅಯುಕ್ತಃ ಕಾಮಕಾರೇಣ    ಫಲೇ ಸಕ್ತೋ ನಿಬಧ್ಯತೇ 5.12
 
05-13
सर्वकर्माणि मनसा   संन्यस्यास्ते सुखं वशी ।
नवद्वारे पुरे देही   नैव कुर्वन्न कारयन् ॥ ५-१३
ಸರ್ವಕರ್ಮಾಣಿ ಮನಸಾ    ಸಂನ್ಯಸ್ಯಾಸ್ತೇ ಸುಖಂ ವಶೀ
ನವದ್ವಾರೇ ಪುರೇ ದೇಹೀ    ನೈವ ಕುರ್ವನ್ನ ಕಾರಯನ್ 5.13
 
05-14
न कर्तृत्वं न कर्माणि   लोकस्य सृजति प्रभुः ।
न कर्मफलसंयोगं   स्वभावस्तु प्रवर्तते ॥ ५-१४
ನ ಕರ್ತೃತ್ವಂ ನ ಕರ್ಮಾಣಿ    ಲೋಕಸ್ಯ ಸೃಜತಿ ಪ್ರಭುಃ
ನ ಕರ್ಮಫಲಸಂಯೋಗಂ    ಸ್ವಭಾವಸ್ತು ಪ್ರವರ್ತತೇ 5.14
 
05-15
नादत्ते कस्यचित्पापं   न चैव सुकृतं विभुः ।
अज्ञानेनावृतं ज्ञानं   तेन मुह्यन्ति जन्तवः ॥ ५-१५
ನಾದತ್ತೇ ಕಸ್ಯಚಿತ್ಪಾಪಂ    ನ ಚೈವ ಸುಕೃತಂ ವಿಭುಃ
ಅಜ್ಞಾನೇನಾವೃತಂ ಜ್ಞಾನಂ    ತೇನ ಮುಹ್ಯನ್ತಿ ಜನ್ತವಃ 5.15
 
05-16
ज्ञानेन तु तदज्ञानं   येषां नाशितमात्मनः ।
तेषामादित्यवज्ज्ञानं   प्रकाशयति तत्परम् ॥ ५-१६
ಜ್ಞಾನೇನ ತು ತದಜ್ಞಾನಂ    ಯೇಷಾಂ ನಾಶಿತಮಾತ್ಮನಃ
ತೇಷಾಮಾದಿತ್ಯವಜ್ಜ್ಞಾನಂ    ಪ್ರಕಾಶಯತಿ ತತ್ಪರಮ್ 5.16
 
05-17
तद्बुद्धयस्तदात्मानः तन्निष्ठास्तत्परायणाः ।
गच्छन्त्यपुनरावृत्तिं   ज्ञाननिर्धूतकल्मषाः ॥ ५-१७
ತದ್ಬುದ್ಧಯಸ್ತದಾತ್ಮಾನಃ   ತನ್ನಿಷ್ಠಾಸ್ತತ್ಪರಾಯಣಾಃ
ಗಚ್ಛನ್ತ್ಯಪುನರಾವೃತ್ತಿಂ    ಜ್ಞಾನನಿರ್ಧೂತಕಲ್ಮಷಾಃ 5.17
 
05-18
विद्याविनयसंपन्ने   ब्राह्मणे गवि हस्तिनि ।
शुनि चैव श्वपाके च   पण्डिताः समदर्शिनः ॥ ५-१८
ವಿದ್ಯಾವಿನಯಸಂಪನ್ನೇ    ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ಗವಿ ಹಸ್ತಿನಿ
ಶುನಿ ಚೈವ ಶ್ವಪಾಕೇ ಚ    ಪಣ್ಡಿತಾಃ ಸಮದರ್ಶಿನಃ 5.18
 
05-19
इहैव तैर्जितः सर्गॊ   येषां साम्ये स्थितं मनः ।
निर्दोषं हि समं ब्रह्म   तस्माद्ब्रह्मणि ते स्थिताः ॥ ५-१९
ಇಹೈವ ತೈರ್ಜಿತಃ ಸರ್ಗೋ    ಯೇಷಾಂ ಸಾಮ್ಯೇ ಸ್ಥಿತಂ ಮನಃ
ನಿರ್ದೋಷಂ ಹಿ ಸಮಂ ಬ್ರಹ್ಮ    ತಸ್ಮಾದ್ಬ್ರಹ್ಮಣಿ ತೇ ಸ್ಥಿತಾಃ 5.19
 
05-20
न प्रहृष्येत्प्रियं प्राप्य   नोद्विजेत्प्राप्य चाप्रियम् ।
स्थिरबुद्धिरसम्मूढो   ब्रह्मविद्ब्रह्मणि स्थितः ॥ ५-२०
ನ ಪ್ರಹೃಷ್ಯೇತ್ಪ್ರಿಯಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ    ನೋದ್ವಿಜೇತ್ಪ್ರಾಪ್ಯ ಚಾಪ್ರಿಯಮ್
ಸ್ಥಿರಬುದ್ಧಿರಸಮ್ಮೂಢೋ    ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ಬ್ರಹ್ಮಣಿ ಸ್ಥಿತಃ 5.20

05-21
बाह्यस्पर्शेष्वसक्तात्मा   विन्दत्यात्मनि यत्सुखम् ।
स ब्रह्मयोगयुक्तात्मा   सुखमक्षयमश्नुते ॥ ५-२१
ಬಾಹ್ಯಸ್ಪರ್ಶೇಷ್ವಸಕ್ತಾತ್ಮಾ   ವಿನ್ದತ್ಯಾತ್ಮನಿ ಯತ್ಸುಖಮ್
ಸ ಬ್ರಹ್ಮಯೋಗಯುಕ್ತಾತ್ಮಾ   ಸುಖಮಕ್ಷಯಮಶ್ನುತೇ 5.21
 
05-22
ये हि संस्पर्शजा भोगाः   दुःखयोनय एव ते ।
आद्यन्तवन्तः कौन्तेय   न तेषु रमते बुधः ॥ ५-२२
ಯೇ ಹಿ ಸಂಸ್ಪರ್ಶಜಾ ಭೋಗಾಃ     ದುಃಖಯೋನಯ ಏವ ತೇ
ಆದ್ಯನ್ತವನ್ತಃ ಕೌನ್ತೇಯ    ನ ತೇಷು ರಮತೇ ಬುಧಃ 5.22
 
05-23
शक्नोतीहैव यः सोढुं   प्राक्शरीरविमोक्षणात् ।
कामक्रोधोद्भवं वेगं   स युक्तः स सुखी नरः ॥ ५-२३
ಶಕ್ನೋತೀಹೈವ ಯಃ ಸೋಢುಂ    ಪ್ರಾಕ್ಶರೀರವಿಮೋಕ್ಷಣಾತ್
ಕಾಮಕ್ರೋಧೋದ್ಭವಂ ವೇಗಂ    ಸ ಯುಕ್ತಃ ಸ ಸುಖೀ ನರಃ 5.23
 
05-24
योऽन्तःसुखोऽन्तरारामः   तथान्तर्ज्योतिरेव यः ।
स योगी ब्रह्मनिर्वाणं   ब्रह्मभूतोऽधिगच्छति ॥ ५-२४
ಯೋನ್ತಃಸುಖೋನ್ತರಾರಾಮಃ   ತಥಾನ್ತರ್ಜ್ಯೋತಿರೇವ ಯಃ
ಸ ಯೋಗೀ ಬ್ರಹ್ಮನಿರ್ವಾಣಂ    ಬ್ರಹ್ಮಭೂತೋಧಿಗಚ್ಛತಿ 5.24
 
05-25
लभन्ते ब्रह्मनिर्वाणम्  ॠषयः क्षीणकल्मषाः ।
छिन्नद्वैधा यतात्मानः   सर्वभूतहिते रताः ॥ ५-२५
ಲಭನ್ತೇ ಬ್ರಹ್ಮನಿರ್ವಾಣಮ್   ಋಷಯಃ ಕ್ಷೀಣಕಲ್ಮಷಾಃ
ಛಿನ್ನದ್ವೈಧಾ ಯತಾತ್ಮಾನಃ    ಸರ್ವಭೂತಹಿತೇ ರತಾಃ 5.25
 
05-26
कामक्रोधवियुक्तानां   यतीनां यतचेतसाम् ।
अभितो ब्रह्मनिर्वाणं   वर्तते विदितात्मनाम् ॥ ५-२६
ಕಾಮಕ್ರೋಧವಿಯುಕ್ತಾನಾಂ    ಯತೀನಾಂ ಯತಚೇತಸಾಮ್
ಅಭಿತೋ ಬ್ರಹ್ಮನಿರ್ವಾಣಂ    ವರ್ತತೇ ವಿದಿತಾತ್ಮನಾಮ್ 5.26
 
05-27
स्पर्शान्कृत्वा बहिर्बाह्यान्   चक्षुश्चैवान्तरे भ्रुवोः ।
प्राणापानौ समौ कृत्वा   नासाभ्यन्तरचारिणौ ॥ ५-२७
ಸ್ಪರ್ಶಾನ್ಕೃತ್ವಾ ಬಹಿರ್ಬಾಹ್ಯಾನ್   ಚಕ್ಷುಶ್ಚೈವಾನ್ತರೇ ಭ್ರುವೋಃ
ಪ್ರಾಣಾಪಾನೌ ಸಮೌ ಕೃತ್ವಾ    ನಾಸಾಭ್ಯನ್ತರಚಾರಿಣೌ 5.27
 
05-28
यतेन्द्रियमनोबुद्धिः   मुनिर्मोक्षपरायणः ।
विगतेच्छाभयक्रोधो   यः सदा मुक्त एव सः ॥ ५-२ ८
ಯತೇನ್ದ್ರಿಯಮನೋಬುದ್ಧಿಃ   ಮುನಿರ್ಮೋಕ್ಷಪರಾಯಣಃ
ವಿಗತೇಚ್ಛಾಭಯಕ್ರೋಧೋ    ಯಃ ಸದಾ ಮುಕ್ತ ಏವ ಸಃ 5.28
 
05-29
भोक्तारं यज्ञतपसां   सर्वलोकमहेश्वरम् ।
सुहृदं सर्वभूतानां   ज्ञात्वा मां शान्तिमृच्छति ॥ ५-२ ९
ಭೋಕ್ತಾರಂ ಯಜ್ಞತಪಸಾಂ    ಸರ್ವಲೋಕಮಹೇಶ್ವರಮ್
ಸುಹೃದಂ ಸರ್ವಭೂತಾನಾಂ    ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಮಾಂ ಶಾನ್ತಿಮೃಚ್ಛತಿ 5.29

ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्गीतासूपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे
श्रीकृष्णार्जुनसंवादे कर्मसन्न्यासयोगो नाम पञ्चमोऽध्यायः
ಓಂ ತತ್ಸದಿತಿ ಶ್ರೀಮದ್ಭಗವದ್ಗೀತಾಸು ಉಪನಿಷತ್ಸು ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ಯಾಯಾಂ ಯೋಗಶಾಸ್ತ್ರೇ
ಶ್ರೀಕ್ರಷ್ಣರ್ಜುನ ಸಂವಾದೆ ಕರ್ಮಸನ್ಯಾಸ ಯೊಗೊ ನಾಮ ಪಂಚಮೊಧ್ಯಾಯಃ